Hoofd-halstumoren

Hoofd, hals en mondholte vormen het kruispunt van onze vitale functies en onze expressie: eten, slikken, spreken, ademen, glimlachen en emoties tonen. Bij kanker van de mond of van hoofd en hals moet de chirurgische behandeling aan een compromisloze eis voldoen.

Twee doelen worden tegelijk nagestreefd: de definitieve oncologische uitroeiing van de tumor en zijn uitzaaiingen naar de lymfeklieren, samen met een driedimensionaal anatomisch, morfologisch en functioneel herstel.

Als specialist in hoofd-halschirurgie en mond-, kaak- en aangezichtschirurgie beheerst Dr. Yousefpour de volledige zorgketen met hoge precisie: microscopisch gecontroleerde verwijdering van de tumor, curatieve chirurgische behandeling van uitzaaiingen in de halsklieren (halsklieruitruiming) en een deskundige beheersing van reconstructie met vrije microvasculaire lappen.

Naast de verwijdering heeft Dr. Yousefpour een grondige opleiding in reconstructieve chirurgie: hij vult de defecten na het wegnemen van de tumor op met spierlappen uit de omgeving of met vrije lappen, met aandacht voor zowel de functie als de contour van het gezicht. Zijn ervaring met esthetische chirurgie van het gelaat brengt hem ertoe de principes en technieken van de facelift toe te passen bij de reconstructie, voor discretere littekens en een natuurlijker uitzicht.

Het protocol, stap voor stap.

1. Stap 1

   Nauwkeurig stadiëringsonderzoek

   Biopsie, gerichte beeldvorming en lokaal, regionaal en algemeen onderzoek naar de uitbreiding vóór elke behandelingsbeslissing.

2. Stap 2

   Verwijdering in sano

   Verwijdering van de primaire tumor met microscopische veiligheidsmarges, met behoud van de vitale structuren in de omgeving.

3. Stap 3

   Curatieve halsklieruitruiming

   Methodische uitruiming van de lymfeklieren met risico of uitzaaiingen, met zorgvuldig behoud van zenuwen en bloedvaten.

4. Stap 4

   Reconstructie en revalidatie

   Reconstructie met een vrije microvasculaire lap, daarna morfologische en functionele revalidatie en gecoördineerde opvolging in multidisciplinair overleg.

Frequente lokalisaties en anatomische uitdagingen

De overgrote meerderheid van de tumoren in deze zone zijn plaveiselcelcarcinomen, in zeer functionele zones.

• Beweeglijke tong en mondbodem: rechtstreeks risico op ernstige hinder bij het spreken en slikken, met een sterke neiging tot vroege uitzaaiing naar de halsklieren.

• Onder- en bovenkaakbot: aantasting die complexe botresecties vraagt (mandibulectomie, maxillectomie), waarbij een onmiddellijke samengestelde reconstructie onmisbaar is om de structuur van het ondergezicht en de beet te behouden.

• Wangslijmvlies, gehemelte en orofarynx: herstel van dichte, soepele wanden om ademhaling en voeding te bewaren.

• Aangezichtsskelet en speekselklieren: nauwgezette dissectie tegen de motorische takken van de aangezichtszenuw.

Van radicale verwijdering tot hoogstaande microchirurgie

• Radicale oncologische verwijdering (in sano): oncologische controle met gezonde microscopische marges blijft de absolute prioriteit, zonder nodeloos vitale structuren in de omgeving op te offeren.

• Halsklieruitruimingen (selectief, functioneel of gemodificeerd radicaal): de hals is het eerste station voor uitzaaiing, vandaar het volledig verwijderen van de lymfeklieren met risico of uitzaaiingen.

• Zorgvuldig behoud van zenuwen en bloedvaten: systematische bescherming van de nervus accessorius (XI, beweeglijkheid van de schouder), de nervus hypoglossus (XII, beweeglijkheid van de tong), de nervus vagus (X) en de halsslagaders en halsaders.

• Esthetische sneden in hoofd en hals: toegangswegen strategisch verborgen in de natuurlijke plooien van de hals.

• Plastische reconstructie en morfologische en functionele revalidatie: lokale en regionale slijmvlies- en spierhuidlappen om de mondbodem, de tong of de lip te herstellen, voorkomen van ingezakte littekens en zichtbare asymmetrie, herstel van mondopening, spraak, kauwen en slikken.

Expertise in reconstructieve microchirurgie: vrije microvasculaire lappen

Bij complexe of uitgebreide weefselverliezen volstaan eenvoudige transplantaten of lokale lappen niet meer. Dr. Yousefpour beheerst het gebruik van vrije, opnieuw doorbloede weefseltransplantaties onder de operatiemicroscoop.

• Samengestelde botlappen (fibula / kuitbeen): doorbloed bot om de onderkaak of bovenkaak volledig te herstellen, de projectie van het gezicht terug te geven en later implantaten mogelijk te maken.

• Dunne fasciocutane of myocutane lappen (radiale onderarmlap, de “Chinese lap”, anterolaterale dijlap, ALT): soepel, doorbloed weefsel om een beweeglijke nieuwe tong te maken, de mondbodem af te dichten of het volume van de wang op te vullen zonder intrekking.

• Microvasculaire anastomosen met hoge precisie: aansluiten van de slagaders en aders van de lap op de bloedvaten van de hals onder microchirurgische vergroting, voor een optimale doorbloeding, ook in bestraald of complex gebied.

Veelgestelde vragen

Krijg ik verplicht een tracheotomie, en is die definitief? Een tracheotomie is niet systematisch, maar sterk aanbevolen bij uitgebreide verwijderingen in de mond met een halsklieruitruiming en een vrije lap. In de overgrote meerderheid van de gevallen is ze strikt tijdelijk: ze verzekert de luchtweg tijdens de eerste zwellingsfase. Zodra de luchtwegen geslonken en vrij zijn, wordt de canule verwijderd en geneest de opening vanzelf in enkele dagen.

Hoe zal ik na de operatie eten? De eerste dagen zijn kauwen en slikken onmogelijk door de zwelling en om de fijne hechtingen van het slijmvlies te beschermen. De voeding gebeurt via een neus-maagsonde of een gastrostomiesonde. Zodra de chirurg bevestigt dat het slijmvlies genezen is, wordt de voeding via de mond (vloeibaar en daarna gemixt) opnieuw gestart onder logopedische begeleiding.

Wat is een vrije microvasculaire lap en waarom wordt die gebruikt? Het is weefsel van de patiënt zelf (huid, spier, bot), genomen op een andere plaats van het lichaam (arm, dij, been) samen met zijn voedende slagader en ader. Het wordt naar het hoofd of de hals overgebracht, waar de bloedvaten onder de microscoop aan de halsvaten worden gehecht. Deze geavanceerde techniek laat toe grote of complexe weefselverliezen te herstellen met een morfologisch, functioneel en esthetisch resultaat dat veel beter is dan met klassieke technieken.

Waarom is de halsklieruitruiming onmisbaar? Kankercellen uit de mondholte verspreiden zich vaak naar de lymfeklieren van de hals, soms als micro-uitzaaiingen die onzichtbaar zijn op beeldvorming. De halsklieruitruiming verwijdert die risicoklieren chirurgisch, roeit secundaire haarden uit en levert een nauwkeurige weefselclassificatie op om de verdere behandeling aan te passen.

Mogelijke risico’s en complicaties

• Algemene en plaatselijke complicaties: drukkende bloeduitstorting in de hals (chirurgische spoed), bloeding, infectie van de operatiezone, vertraagde genezing, speekselfistel door het loskomen van een slijmvlieshechting.

• Risico’s van de microvasculaire lap: trombose van de aders of slagaders van de microanastomosen, waarvoor een dringende nieuwe ingreep nodig is om de lap te redden; gedeeltelijk of volledig afsterven van de lap; complicaties op de plaats waar het weefsel werd genomen (vertraagde genezing, bloeduitstorting, tijdelijk gevoelsverlies, zichtbaar litteken).

• Risico’s van de halsklieruitruiming: verminderd of verloren gevoel in de huid van de hals, de kin of de oorlel; letsel of zwakte van motorische zenuwen: nervus accessorius (XI) met zwakte van de schouder, kintak van de aangezichtszenuw met een asymmetrische lip, nervus hypoglossus (XII) met invloed op de beweeglijkheid van de tong; lekken van lymfevocht of ophoping in de hals.

• Tracheotomie: slijmophoping in de luchtpijp, bloeding rond de luchtpijp, samenvallen van een deel van de long, zeldzame vernauwing van de luchtpijp, laag litteken in de hals.

• Slikproblemen en verslikken: risico op longontsteking door inademing, waarvoor de voeding via de mond tijdelijk wordt gestopt.

• Neus-maagsonde of gastrostomie: irritatie van neus en keel, verstopping of per ongeluk verschuiven van de sonde, bloeduitstorting of infectie rond de stoma bij een gastrostomie.

• Weefselcontrole: als het weefselonderzoek krappe of aangetaste marges (R1) toont, wordt een aanvullende ingreep of een bijkomende behandeling (radiotherapie, chemotherapie) in multidisciplinair overleg besproken.

Medische informatie en geïnformeerde toestemming

• Oncologische verwijdering van de primaire tumor: verwijdering van het kwaadaardige letsel in hoofd, hals of mond met gezonde veiligheidsmarges (in sano).

• Chirurgische behandeling van uitzaaiingen in de lymfeklieren: methodische uitruiming van de halsklieren om uitzaaiingen te verwijderen en herval te voorkomen.

• Microvasculaire reconstructie met een vrije lap van eigen weefsel: weefsel genomen op afstand (arm, dij, been) en overgebracht naar de hals of het gezicht, met microchirurgische aansluiting van slagaders en aders onder de microscoop.

• Maatregelen voor ademhaling en voeding: een tijdelijke beschermende tracheotomie en een voedingssonde (neus-maagsonde of gastrostomie) zijn mogelijk.

• Duidelijke, eerlijke en uitgebreide informatie wordt gegeven in een aparte consultatie, en u krijgt een persoonlijk toestemmingsdocument zodat u de nodige afstand kunt nemen voor u vrij instemt met de ingreep.