Verstandskiezen

Verstandskiezen zijn de laatste tanden die achteraan in de mond doorkomen, op het einde van de adolescentie.

Bij plaatsgebrek kunnen sommige verstandskiezen niet doorbreken en blijven ze vastzitten in de kaak tegen de tweede molaren. Men spreekt dan van ingesloten verstandskiezen.

Als kaakchirurg verwijdert Dr. Yousefpour ingesloten verstandskiezen met technieken van de nieuwste generatie, in het bijzonder piëzochirurgie (ultrasoon), die een nauwkeurige botsnede mogelijk maakt en het risico op letsel van de nervus alveolaris inferior beperkt. Veel orthodontisten verwijzen hun patiënten daarom naar hem voor het trekken van ingesloten verstandskiezen.

Het protocol, stap voor stap.

1. Stap 1

   Onderzoek en keuze van de verdoving

   Dr. Yousefpour bespreekt de mogelijkheden met u en raadt de beste vorm van verdoving aan, afhankelijk van de moeilijkheid, het aantal te trekken tanden en uw wensen.

2. Stap 2

   Snede en vrijleggen

   Een snede in het tandvlees legt het bot boven de tand bloot, waarna dat bot wordt verwijderd om bij de ingesloten tand te komen, zo nodig met ultrasone piëzochirurgische instrumenten die de weke delen en de zenuw sparen.

3. Stap 3

   Extractie

   Indien nodig worden de kroon en de wortels in stukken verwijderd, om het trauma te beperken.

4. Stap 4

   Sluiten

   De wonde wordt gesloten met enkele oplosbare hechtingen, die vanzelf binnen drie weken verdwijnen.

Waarom een verstandskies laten trekken?

• Een ernstige infectie of herhaalde infecties (pericoronitis): pijn of zwelling van het tandvlees dat de ingesloten tand gedeeltelijk bedekt, soms met zwelling van de wang en het gezicht, of zelfs een pijnlijk beperkte mondopening.

• Cariës in de ingesloten verstandskies of in de molaar waartegen hij vastzit.

• Een verstandskies die naar de wang groeit en irritatie en ontsteking veroorzaakt.

• Vóór een operatie om de kaak naar voren of naar achteren te brengen, zodat die met minder risico verloopt.

• Een ingesloten tand kan een slechte mondhygiëne veroorzaken en tot tandvleesaandoeningen leiden.

• Een cyste rond de ingesloten tand.

• Een bijbehorende tumor.

• Bij plaatsgebrek, wanneer uw tandarts of orthodontist ruimte nodig heeft om de tanden recht te zetten, het risico op herval na een orthodontische behandeling wil beperken, of omdat deze tanden de stand van het gebit kunnen verstoren.

• Bij een kaakbreuk waarbij de ingesloten tand in de breuklijn ligt: de extractie vergemakkelijkt dan een goed herstel.

Aan wie uw verstandskiezen toevertrouwen?

Het trekken van verstandskiezen is een van de eerste ingrepen die een stomatoloog leert: het vormt de basis van de mondchirurgie. Het parcours van Dr. Yousefpour vertrekt van deze opleiding als stomatoloog, behaald in Brussel in 1997, en werd voortgezet met een volledige opleiding mond-, kaak- en aangezichtschirurgie in het Verenigd Koninkrijk.

Die dubbele opleiding krijgt haar volle betekenis bij een ingesloten verstandskies. Het gaat dan niet meer alleen om het trekken van een tand, maar om een ingreep in het kaakbot, vlak bij de nervus alveolaris inferior, de kaakholte en de buurwortels. De kaakchirurg kent deze anatomie in haar geheel en behandelt eventuele gevolgen: een bijbehorende cyste, een wortelfragment, een verbinding met de sinus of een breuk.

Daarom verwijzen tandartsen en orthodontisten de moeilijkste extracties naar Dr. Yousefpour, vooral ingesloten tanden en tanden dicht bij de zenuw.

Meer dan 25 jaar ervaring ten dienste van uw verstandskiezen

Sinds zijn diploma stomatologie in Brussel in 1997 maakt het trekken van verstandskiezen deel uit van de praktijk van Dr. Afshin Yousefpour. Het begeleidde hem tijdens zijn hele chirurgische opleiding in het Verenigd Koninkrijk, tot zijn titel van Consultant Specialist in mond-, kaak- en aangezichtschirurgie in 2006.

Die lange, internationale ervaring laat hem toe moeilijke situaties te voorzien: diep ingesloten tanden, wortels tegen de zenuw, boventanden dicht bij de sinus of tanden met een cyste. Elk geval wordt afzonderlijk beoordeeld om de veiligste en minst traumatische ingreep te kiezen.

• Diploma stomatologie in Brussel (1997): chirurgie van verstandskiezen staat centraal in deze opleiding.

• Consultant Specialist in mond-, kaak- en aangezichtschirurgie in het Verenigd Koninkrijk (2006).

• Fellow van het Royal College of Surgeons of Edinburgh (FRCSEd).

• Patiënten doorverwezen door tandartsen en orthodontisten voor moeilijke extracties.

Minimaal invasieve chirurgie en veiligheid van de patiënt: de prioriteit bij elke stap

De veiligheid van zijn patiënten stuurt elke beslissing van Dr. Yousefpour. Zijn doel is tweeledig: het risico op complicaties zo klein mogelijk maken en het herstel zo eenvoudig en comfortabel mogelijk houden.

Daarvoor kiest hij minimaal invasieve technieken, die zo weinig mogelijk bot wegnemen en tandvlees, spieren en zenuwen sparen. In bijzondere gevallen, zoals een diep ingesloten tand, wortels tegen de nervus alveolaris inferior of een boventand dicht bij de sinus, gebruikt hij piëzochirurgie.

Piëzochirurgie gebruikt ultrasone microvibraties die het bot selectief snijden en de weke delen, de bloedvaten en de zenuw sparen. De snede is nauwkeuriger en minder traumatisch dan met klassieke draaiende instrumenten, wat zwelling, pijn en het risico op zenuwletsel helpt te beperken.

• Grondig onderzoek vooraf: klinisch onderzoek, panoramische röntgenfoto en zo nodig 3D-beeldvorming (CBCT) om de tand nauwkeurig te situeren ten opzichte van de zenuw en de sinus.

• Keuze van de minst invasieve techniek: piëzochirurgie in de gevallen die het rechtvaardigen, de tand in stukken verwijderen om niet op het bot te forceren, of een coronectomie wanneer de wortels de zenuw raken.

• Verdoving aangepast aan elke patiënt: plaatselijk, intraveneuze sedatie of algemeen, afhankelijk van de moeilijkheid, het aantal tanden en de angst van de patiënt.

• Ingrepen ontworpen om het herstel te beperken: kleine sneden, behoud van bot, zorgvuldig spoelen van de wonde en oplosbare hechtingen.

• Preventie en opvolging na de ingreep: aangepaste pijnstillende en ontstekingsremmende behandeling, duidelijke schriftelijke instructies en controle van de genezing, met toegang tot de praktijk bij vragen of ongerustheid.

Teamwerk met uw tandarts en orthodontist

Voor Dr. Yousefpour maakt het trekken van verstandskiezen deel uit van een gedeeld zorgtraject. De tandarts en orthodontist die u begeleiden kennen uw mond, uw behandeling en uw verwachtingen: hand in hand met hen werken maakt wezenlijk deel uit van de kwaliteit en veiligheid van de zorg.

Hij onderhoudt een langdurige vertrouwensrelatie met de verwijzende tandartsen en orthodontisten, vooral voor ingesloten tanden of tanden dicht bij de zenuw. Dankzij die teamgeest wordt samen beslist over het juiste moment van de extractie, wordt ze in het orthodontische behandelplan ingepast en is de opvolging na de ingreep verzekerd.

• Overleg met de verwijzende zorgverlener vóór de ingreep: reden van de aanvraag, beschikbare röntgenfoto’s en doelen van de behandeling.

• Afstemming met de orthodontist: keuze van het moment van de extractie om ruimte te maken, het rechtzetten te vergemakkelijken of het risico op herval te beperken.

• Een operatieverslag aan de tandarts of orthodontist, zodat hij over alle nuttige informatie beschikt.

• Terugkeer naar uw vaste zorgverlener zodra de wonde genezen is, met respect voor uw relatie met hem.

Geavanceerde technieken voor ingesloten verstandskiezen

Onderste verstandskiezen liggen vaak vlak bij de nervus alveolaris inferior, die zorgt voor het gevoel in de onderlip en de kin. Dr. Yousefpour gebruikt geavanceerde technieken om het risico op letsel van deze zenuw en het trauma van de weefsels zo klein mogelijk te houden.

• 3D-beeldvorming (CBCT) wanneer aangewezen: nauwkeurige lokalisatie van de tand en de wortels ten opzichte van de zenuw vóór de ingreep.

• Piëzochirurgie (ultrasoon): selectieve botsnede die weke delen, bloedvaten en zenuw spaart, voor een minder traumatische ingreep.

• Gecontroleerd opdelen van de tand: kroon en wortels worden gescheiden om ze te verwijderen zonder op het bot of de zenuw te forceren.

• Coronectomie wanneer dat beter is: enkel de kroon wordt verwijderd als de wortels de zenuw raken.

• Samenwerking met orthodontisten: veel orthodontisten verwijzen hun patiënten naar Dr. Yousefpour voor het trekken van ingesloten verstandskiezen, onder meer om ruimte te maken of het risico op herval te beperken.

Zijn er alternatieven voor extractie?

Pijnstillers en ontstekingsremmers zoals paracetamol of ibuprofen helpen de zwelling en de pijn onder controle te houden. Antibiotica en mondspoelingen (Isobetadine of chloorhexidine) zijn aangewezen bij een infectie. Dat zijn tijdelijke, symptomatische behandelingen die de oorzaak niet wegnemen.

Als de wortel van de verstandskies vlak bij de onderste tandzenuw ligt, kan enkel de kroon van de ingesloten tand worden verwijderd (coronectomie), om het risico op gevoelsstoornissen te verkleinen, die kunnen gaan van lichte tintelingen tot een volledig, tijdelijk of blijvend gevoelsverlies in de onderlip.

Welke complicaties kunnen optreden?

• Pijn: de intensiteit hangt af van de moeilijkheid en het boren rond de tand. Een coldpack wordt minstens de eerste dag aangeraden om de zwelling te verminderen en de pijn te verlichten; er worden pijnstillers en ontstekingsremmers voorgeschreven.

• Bloeding: een steriel kompres achteraan in de mond op de wonde leggen en er ongeveer een halfuur stevig op bijten om de vorming van een bloedklonter te bevorderen. De eerste 24 uur niet spuwen of spoelen en geen warm voedsel eten.

• Zwelling en blauwe plekken: vaker bij onderste verstandskiezen en vaak verbonden aan de moeilijkheid van de ingreep.

• Infectie: pijn en zwelling verbeteren meestal na enkele dagen. Bij een infectie blijft de pijnlijke zwelling na 4 tot 5 dagen bestaan en verergert ze; een pijnlijke zwelling kan voelbaar zijn en de mondopening kan beperkt raken. Dan zijn antibiotica aangewezen, met nauwe opvolging.

• Droge tandkas (alveolitis): de bloedklonter is het beste verband voor de wonde. Een alveolitis ontstaat wanneer die klonter loskomt en het bot blootligt. Dat is zeer pijnlijk en ontstaat na ongeveer twee dagen; het risico is groter bij rokers.

• Gevoelsstoornissen van de onderlip: zelden, bij een zeer moeilijke extractie en vooral wanneer de tand zeer dicht bij de nervus alveolaris inferior ligt, kan de zenuw per ongeluk beschadigd raken (van lichte tintelingen tot volledig gevoelsverlies), tijdelijk of blijvend. Soms is het dan beter een klein wortelfragment te laten zitten; heel vaak groeit het bot errond en neemt het dit stukje wortel op.

• Het verlies van een vulling, een tandbreuk of het loskomen van een kroon blijft mogelijk; deze complicaties betreffen vooral de tanden net vóór de verstandskiezen.

• Verbinding tussen mond en sinus: bij het trekken van een bovenste verstandskies kan een opening ontstaan tussen de kaakholte (de luchtgevulde holte boven de bovenkaak) en de mond, met risico op sinusitis, pijn en het doorlopen van vocht tussen mond en neus. De opening sluit meestal vanzelf, maar een chirurgische sluiting kan nodig zijn.

• Verplaatsing van de tand of wortels in de kaakholte: bij een moeilijke extractie kan een tand in de sinus terechtkomen en moet hij chirurgisch worden verwijderd.

• Kaakbreuk: zeer zeldzaam, kan optreden bij het trekken van een diep ingesloten tand en vraagt dan een herstel met staaldraad, plaatjes en schroefjes.

• Beperkte mondopening: vaker na het trekken van onderste verstandskiezen; de opening verbetert geleidelijk in de weken na de ingreep.

Wat gebeurt er na de extractie?

Na een algemene verdoving gaat u naar de ontwaakzaal en daarna naar uw kamer, waar u enkele uren blijft om zeker te zijn dat er geen complicaties zijn. Een verantwoordelijke volwassene moet u daarna begeleiden en minstens 24 uur bij u blijven.

Bij een bloeding bijt u minstens 10 minuten op een kompres. Afhankelijk van de moeilijkheid van de ingreep en het infectierisico kunnen antibiotica worden voorgeschreven, samen met een pijnstiller (Dafalgan), een ontstekingsremmer (ibuprofen) en een mondspoeling (Corsodyl of Isobetadine). Rook niet en houd uw mond zo proper mogelijk om het infectierisico te verkleinen.

Na een chirurgische extractie kan het gezicht enkele dagen gezwollen en pijnlijk zijn, met een beperkte mondopening. Zacht en halfvloeibaar voedsel wordt aanbevolen tot kauwen weer comfortabel is, en lichamelijke inspanning wordt in die periode best vermeden.

Reken over het algemeen op een week verlof: zonder complicaties kunt u daarna uw gewone activiteiten hervatten.

Veelgestelde vragen